Moai z Rapa Nui zagrożone przez wzrost poziomu oceanów

28 sierpnia 2025, 08:33

Naukowcy z University of Hawai'i ostrzegają, że do roku 2080 rosnący poziom oceanów zacznie zagrażać słynnym moai z Wyspy Wielkanocnej. Z artykułu opublikowanego na łamach Journal of Cultural Heritage dowiadujemy się, że za nieco ponad 50 lat poziom oceanów wzrośnie na tyle, że sezonowo fale będą dosięgały największej platformy ceremonialnej (ahu) na Wyspie, Ahu Tongariki, na której ustawionych jest 15 posągów, w tym najcięższe moai, jakie kiedykolwiek powstały na wyspie. Ponadto wody oceaniczne zagrożą 51 innym zabytkom.



MikroRNA chroni erytrocyty przed rodnikami

2 sierpnia 2010, 12:16

MikroRNA, krótkie jednoniciowe cząsteczki RNA, pomagają chronić czerwone krwinki przed zniszczeniami powodowanymi przez wolne rodniki tlenowe (Genes & Development).


Badania paznokcia pozwoliły wyjaśnić zagadkę porażki ekspedycji sprzed 170 lat

22 grudnia 2016, 16:54

Badanie paznokcia kciuka jednego z marynarzy obaliło mity dotyczące końca zaginionej wyprawy sir Johna Franklina. W 1845 r. słynny badacz Arktyki wyruszył na statkach Erebus i Terror z zamiarem przepłynięcia z Morza Baffina do Morza Beringa. Niestety, nic nie poszło zgodnie z planem.


Przed 1400 laty w wielkim mieście Majów kobieta została najwyższym władcą

30 października 2025, 10:07

Przed 1400 laty w mieście Majów Cobá rządziła królowa Ix Ch’ak Ch’een, poinformowali naukowcy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii. Imię władczyni z VI wieku udało się poznać dzięki odnalezieniu w ubiegłym roku i odczytaniu tzw. Kamienia Fundacyjnego. To pierwszy monument powiązany ze zbiornikiem wodnym w Cobá i jeden z największych takich zabytków w całej strefie archeologicznej Quintana Roo.


Trojan przyczyną śmierci 154 osób?

20 sierpnia 2010, 15:44

Jak donosi El Pais, do katastrofy lotniczej sprzed dwóch lat, w której zginęły 154 osoby mógł przyczynić się koń trojański, który zaraził komputer firmy Spanair. Dwudziestego sierpnia 2008 roku McDonnell Douglas MD-82 rozbił się wkrótce po starcie z lotniska Barajas w Madrycie. Na pokładzie maszyny lecącej do Las Palmas znajdowały się 172 osoby.


Chichén Itzá

Upadki cywilizacji Majów dzieliły setki lat, łączą je podobne wzorce

30 stycznia 2017, 12:05

Specjaliści od dawna zastanawiają się, co doprowadziło do upadku cywilizacji Majów w IX wieku. Najnowsze badania radiowęglowe stanowisk archeologicznych pozwalają lepiej zrozumieć wydarzenia, które spowodowały, że kwitnące miasta zostały nagle opuszczone


W używanych przez IPCC danych dot. pokrywy śnieżnej Arktyki tkwi poważny błąd

13 stycznia 2026, 11:51

W szeroko cytowanych danych dotyczących pokrywy śnieżnej w Arktyce zidentyfikowano poważny błąd. Naukowcy z University of Toronto zauważyli, że dane, którymi posługuje się między innymi IPCC są błędne. Raporty IPCC korzystają, między innymi, z informacji amerykańskiej NOAA (Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna) dotyczących jesiennej pokrywy śnieżnej w Arktyce. Obserwacje satelitarne na ten temat są prowadzone od lat 60. XX wieku. Wielu naukowców od dawna ostrzegało, że do danych tych należy podchodzić co najmniej z ostrożnością, gdyż nie zgadzają się one z informacjami zebranymi w inny sposób. Teraz naukowcy z Toronto wykazali, gdzie tkwi błąd w danych NOAA.


Cytogąbka zamiast endoskopu

10 września 2010, 11:29

Zmian przedrakowych w przewodzie pokarmowym można poszukiwać za pomocą endoskopu. Specjaliści wskazują jednak, że jest to stosunkowo drogie badanie, poza tym u części osób nie da się go przeprowadzić ze względu na odruch wymiotny wywołany drażnieniem podstawy języka i tylnej ściany gardła. Dzięki pracom brytyjskiego Komitetu Badań Medycznych można temu zaradzić, stosując zawieszoną na żyłce cytogąbkę (British Medical Journal).


Zabawka z farmy Wikingów

28 lutego 2017, 12:41

Latem 2016 roku archeolodzy odkopujący zasypaną studnię z okresu Wikingów dokonali niespodziewanego odkrycia. Wśród ziemi, którymi właściciele zasypali studnię, znaleziono starannie wyrzeźbiony miniaturowy okręt, którym bawiło się dziecko.


Do katedry w Kołobrzegu wrócił gotycki kielich. Jeszcze niedawno nie wiedziano o jego istnieniu

6 marca 2026, 09:59

Do Bazyliki Mariackiej w Kołobrzegu wrócił złocony gotycki kielich, o którego istnieniu jeszcze niedawno nikt nie miał pojęcia. Niezwykłe znalezisko zawdzięczamy uporowi i profesjonalizmowi historyka sztuki, franciszkanina ojca Łukasza Waszkielisa, którego na trop kielicha naprowadził doktor Robert Dziemba, kierownik Działu Historii Kołobrzegu w Muzeum Oręża Polskiego.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk